RELACJA TERAPEUTYCZNA

“Celem wszelkich działań diagnostycznych i terapeutycznych wobec pacjenta ma być jego dobro.”

Barbara Tryjarska, Psychoterapia. Badania i szkolenie, Rozdział 23

Taką zasadą jako naczelną powinien kierować się każdy terapeuta niezależnie od przyjętego podejścia terapeutycznego. Zatem poszanowanie indywidualności i podmiotowości pacjenta winno być jego priorytetem.

Oznacza to, że psychoterapeuta respektuje uznawane przez pacjenta wartości nawet wtedy, gdy są inne niż jego własny system wartości. Dlatego nie ma prawa ani negatywnie oceniać, ani ingerować lub modyfikować wyborów pacjenta.

Zadaniem terapeuty jest pokazanie szerszego wachlarza możliwości, a co za tym idzie szerszego zakresu wyborów, którymi w danej sytuacji może dysponować pacjent.

Terapeuta ma pomóc w lepszym rozumieniu motywów jego działania oraz sprawić, by te zachowania, które do tej pory nie były pacjentowi dostępne, a są dla niego korzystne, zostały wprowadzone w codziennym życiu.

Jednocześnie terapeuta musi rozumieć ograniczenia pacjenta wynikające z jego oporów i naturalnych mechanizmów obronnych. Niemniej dążyć do tego, by pacjent uzyskał jak największą świadomość wokół własnych ograniczeń ich źródła i sposobów radzenia sobie w nowym stylu.

Akceptacja zachowań pacjenta przez terapeutę ma jednak pewne ograniczenia, a są nimi przemoc i zachowanie życia, które jest dobrem nadrzędnym. Zatem terapeuta zawsze powie “nie” zachowaniom przemocowym i zagrażającym życiu.

Drugą kardynalną zasadą jest to, że terapeuta nie może wchodzić z pacjentem w żadną inną relację niż terapeutyczna: np. intymną, przyjacielską lub towarzyską.

Terapeuta nie może także w żadnym innym celu niż terapeutyczny użyć wiedzy o pacjencie uzyskanej w toku terapii. Nie ma prawa przekazywać uzyskanych informacji nikomu poza superwizorem i członkami swojego zespołu terapeutycznego. Nie ma prawa użyć tych informacji również dla celów badawczych.

Ponad to bardzo istotną zasadą jest ustalenie z pacjentem tzw. Kontraktu terapeutycznego, który jasno określa cel terapii, częstotliwość i czas trwania spotkań, czas terapii, zasady odwoływania sesji oraz koszt sesji. Bardzo istotnym elementem jest uzmysłowienie pacjentowi, że psychoterapia polega na pracy własnej pacjenta i bez jego motywacji do tej pracy trudno będzie uzyskać jakiekolwiek zmiany.

Z powyższych etycznych zasad wynika, że pacjent w terapii może czuć się całkowicie bezpiecznie, ale decyzja o podjęciu terapii powinna być świadomym wyborem pacjenta.

Autor Marzena Wasilewska na podstawie Rozdziału 23 autorstwa Barbary Tryjarskiej w „Psychoterapia.Badania i szkolenie” pod red. prof. Lidii Grzesiuk